Sáng ngày 16/03/2023, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Cà Mau phối hợp với Trung tâm
Nghiên cứu Đất, Phân bón và Môi trường phía Nam tổ chức Hội nghị triển
khai nhiệm vụ “Đăng ký bảo hộ và quản lý chỉ dẫn địa lý cho sản phẩm sò huyết của tỉnh
Cà Mau” với mục đích báo cáo tiến độ thực hiện nhiệm vụ và trao đổi, thống nhất
một số nội dung, kế hoạch thực hiện, phối hợp nhằm nâng cao hiệu quả công tác
tổ chức triển khai nhiệm vụ.
Tham dự
Hội nghị có Ông Phan Tấn Thanh, Giám đốc Sở KH&CN, đại diện cơ quan quản
lý nhiệm vụ Khoa học và Công nghệ tỉnh Cà Mau; Trung
tâm NC Đất, Phân bón và Môi trường phía Nam - Ông Lê Minh Châu là chủ nhiệm
nhiệm vụ; và các Sở, đơn vị có liên quan đến nuôi trồng sò huyết, cùng với các
tổ chức và cá nhân đang sản xuất, nuôi, kinh doanh sản phẩm sò huyết tại tỉnh Cà
Mau tham dự hội nghị.
Phát
biểu tại Hội nghị, Ông Phan Tấn Thanh, Giám đốc Sở KH&CN nhấn
mạnh: Việc bảo hộ dưới hình thức CDĐL sẽ là nền tảng cho việc quản lý chất
lượng sản phẩm sò huyết Cà Mau ngày một tốt hơn, với những sản phẩm sò huyết có
chất lượng tốt, mang những đặc trưng của về hình thái, chất lượng mới được mang
thương hiệu Sò huyết Cà Mau. Ngoài việc bảo vệ nguồn lợi thủy hải sản, bảo vệ môi trường, nâng
cao thu nhập và giảm nghèo cho người dân vùng đất Mũi Cà Mau còn phải
tăng cường quản lý, ổn định thị trường và tạo niềm tin với người tiêu dùng. Với những tính chất đặc thù
và danh tiếng của sò huyết của Cà Mau, việc đăng ký chỉ dẫn địa lý “Cà Mau” cho sản phẩm sò huyết của tỉnh Cà Mau là việc
làm hết sức cần thiết và cấp bách. Khi nhiệm
vụ thành công sẽ góp phần nâng cao nhận thức của người dân nuôi, khai
thác, và bảo vệ môi trường trong vùng
đất mũi Cà Mau; khẳng định danh tiếng, tăng cường công tác quản lý, bảo vệ giá trị thương hiệu không
thể lẫn với vùng miền nào khác của sò huyết của tỉnh Cà Mau đối với người tiêu dùng và phát triển giá trị thương hiệu sản phẩm.
Năm 2020, diện tích nuôi thủy sản trên địa
bàn tỉnh Cà Mau là 299.444 ha, giảm 5.577 ha, giảm 1,83% so với năm 2019; trong
đó: diện tích nuôi thâm canh 8.416 ha, giảm 3.684 ha, giảm 30,45% so với năm
2019; diện tích nuôi quảng canh và quảng canh cải tiến 291.028 ha, giảm 1.893
ha, giảm 0,65% so với năm 2019. Diện tích nước ngọt 30.030 ha, giảm 5.122 ha,
giảm 14,57% so với năm 2019; diện tích nước lợ 269.252 ha, giảm 617 ha, giảm
0,23% so với năm 2019; diện tích nước mặn 162 ha (Theo nguồn Niên giám Thống kê tỉnh Cà Mau, 2020).
Về điều kiện thiên nhiên và địa hình thuận lợi cho phát triển ngành thủy sản, vùng nuôi và đánh bắt thủy hải sản
của tỉnh Cà Mau không ngừng tăng lên. Với con sò huyết, người dân địa phương đã
phát hiện ra loại thủy sản này có giá trị cao và chất lượng ngon, ngọt, tươi tại bãi Ông Trang thuộc quận An
Xuyên (Cà Mau xưa) từ những thập niên
50. Đến nay, người dân ở các địa phương trong tỉnh ngày càng mở rộng diện tích nuôi bằng cách mở rộng nhiều loại
hình nuôi: nuôi trên bãi bồi, nuôi xen canh với tôm và cua nhưng chủ yếu là tự phát. Để đảm bảo danh tiếng, chất lượng sản phẩm và ổn
định giá cả sản phẩm.
Sò huyết Cà
Mau Anadara granosa phân bố chủ yếu ở
các khu vực phía Tây bán đảo Cà Mau và chúng thường phân bố trong đáy bùn gần bờ
và di chuyển xuống sâu hơn vùng đáy cát bùn và cát trong quá trình tăng trưởng
lớn lên. Nguồn giống sò huyết tập trung các bãi bồi hai bên các cửa sông với mùa
vụ xuất hiện từ khoảng tháng 1 đến tháng 3 âm lịch hàng năm.
Tính đến nay, các huyện Cái Nước, Đầm Dơi, Phú Tân,
Năm Căn, Ngọc Hiển là những địa phương có diện tích và số hộ nuôi sò huyết nhiều
trong tỉnh hiện nay. Tại xã Đông Thới (huyện Cái Nước) được xem là nơi hình
thành và phát triển mô hình nuôi sò huyết khá sớm và quy mô lớn so với các địa
phương trong tỉnh. Hiện nay, trên địa bàn xã có 5 tổ hợp tác và 1 hợp tác xã
nuôi sò huyết, với trên 100 hộ dân tham gia.
Về hiệu quả kinh tế từ việc nuôi sò huyết,
theo bà con nông dân vùng Đất Mũi Cà Mau, nếu gặp thời tiết thuận lợi, ít hao hụt,
bình quân năng suất đạt trên 1 tấn/ha/năm, với giá bán cao như hiện nay: 130 -
150 ngàn đồng/kg loại 80 - 100 con; trừ chi phí thu lãi khoảng 200 - 220 triệu
đồng.
Với điều kiện
tự nhiên thuận lợi và môi trường nuôi phù hợp, là vùng đất thấp và thường xuyên bị ngập
nên đây là lợi thế được sử dụng phát triển mô hình nuôi sò huyết và nuôi tôm
sú kết hợp với sò huyết. Phần lớn diện tích đất canh tác tỉnh Cà Mau đều có nguồn nước mặn lợ với chất lượng khá tốt đáp ứng cho nhu cầu phát triển nuôi trồng thủy sản ven biển và nội địa, đặc biệt đối tượng nuôi là sò huyết. Sò huyết
phân bố ở các bãi bùn mềm, ít sóng gió và có nước lưu thông. Các bãi sò thường
gần các cửa sông có dòng nước ngọt đổ vào, nồng độ muối tương đối thấp.
Với đặc trưng của khí hậu nhiệt đới gió
mùa cận xích đạo nên rất thuận lợi. Nhiệt độ trung bình phân bố ở vùng nuôi sò
huyết của tỉnh Cà Mau, dao động từ 26,5oC đến 30,3oC là
khá phù hợp với điều kiện sinh trưởng và phát triển của sò huyết. Do đó, sò huyết
sinh sản và phát triển tại vùng địa lý Cà Mau có chất lượng sò huyết ngon và
hình thái to hơn những nơi khác.
Con người ảnh hưởng lớn đến quá trình
nuôi sò huyết của tỉnh Cà Mau và con người có nhiều kinh nghiệm từ việc chuẩn bị
bãi nuôi, chọn giống, nuôi và thu hoạch sò. Vùng nuôi sò huyết của tỉnh Cà Mau
nhìn chung chưa tập trung còn phân bố rải
rác tại một số địa phương trên địa bàn tỉnh như: huyện Năm Căn, Ngọc Hiển, Cái
Nước, Đầm Dơi và Phú Tân với nhiều hình thức nuôi khác nhau như: nuôi ven biển,
nuôi kết hợp với tôm sú trong các mô hình nuôi quảng canh, nuôi kết hợp với tôm
thâm canh, nuôi đăng quầng trên sông, và nuôi tại các bãi bồi, bãi triều. Bên cạnh
đó, tổ chức thực hiện có hiệu quả các chủ trương, chính sách, pháp luật có liên
quan đến phát triển ngành sò huyết: Luật Thủy sản; Luật Đất đai; các chính sách
khuyến khích hỗ trợ phát triển; các tiêu chuẩn ngành, quốc gia về điều kiện, chất
lượng sản phẩm, bảo vệ môi trường, phòng ngừa dịch bệnh và vệ sinh an toàn thực
phẩm… giúp tỉnh quản lý tốt hơn đối với ngành sò huyết nói riêng và thủy sản
nói chung.
Đại diện
nhà khoa học, các tổ chức cá nhân phối hợp thực hiện nhiệm vụ, các đơn vị,
doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh đã cùng nhau trao đổi, chia sẻ thêm thông tin về
thực trạng nuôi trồng sò huyết tại địa bàn tỉnh. Đây cũng là dịp để các
cán bộ chuyên môn, các sở, ngành thảo luận, đề xuất các giải pháp để triển
khai nhiệm vụ CDĐL sò huyết Cà Mau một cách có hiệu quả nhằm nâng cao giá trị,
bảo vệ và phát triển danh tiếng của sản phẩm cũng như danh tiếng của địa phương
trên thị trường, góp phần nâng cao đời sống cho người dân và thúc đẩy phát
triển kinh tế - xã hội của tỉnh Cà Mau./.
Nguồn: Nhiệm vụ "Đăng ký bảo hộ và quản lý chỉ dẫn địa lý cho sản phẩm sò huyết của tỉnh Cà Mau"